Spataderen en hoe ze ontstaan

Spataderen zijn verwijdde aderen die vooral in de benen voorkomen. Ze zijn vaak verdikt en kronkelig en ze zijn herkenbaar aan hun blauwe kleur.

Spataderen bestaan in verschillende maten en vormen. Grotere spataderen zijn niet alleen ontsierend; ze geven ook klachten als:

• vermoeide, zware benen
• jeuk, pijn, trekkingen in de benen
• kramp in benen en kuiten
• onrustige benen; vooral ‘s nachts
• gezwollen voeten, enkels en benen; vooral na lang staan
• pijnlijke toestroom van het bloed naar de benen bij verandering van liggen of zitten naar staan.

Via de bloedsomloop worden onze spieren en weefsels voorzien van zuurstof en voedingsstoffen en worden afvalstoffen afgevoerd. De bloedsomloop bestaat uit het hart, de slagaderen en de aderen.
Het hart zorgt voor het rondpompen van het bloed. De slagaderen vervoeren het zuurstofrijke bloed van de longen via het hart naar de weefsels. Nadat de zuurstof en de voedingsstoffen zijn afgegeven, stroomt het zuurstofarme bloed door de aderen via het hart terug naar de longen. In de benen moet het bloed tegen de zwaartekracht in naar boven vervoerd worden.
De voornaamste hulp voor het hart hierbij zijn de zgn. spierpompen. De belangrijkste is de kuitspierpomp. Een ander belangrijk mechanisme zijn de klepjes die in de beenaderen zitten. Deze gaan naar één kant open, zodat het bloed alleen richting hart kan stromen.

Bij spataderen is er sprake van verslapte aderwanden. Hierdoor kan de ader zoveel wijder worden dat de klepjes niet goed meer sluiten. Dit heeft tot gevolg dat een deel van het bloed terug stroomt en zo te lang in de aderen blijft staan. Dit bloed bevat veel afvalstoffen; hierdoor kan de aderwand beschadigd raken. De aderwand verliest dan zijn elasticiteit en zo ontstaan spataderen.

De voornaamste factor voor het ontstaan van spataderen is een erfelijke aanleg.
Factoren die het ontstaan verder bevorderen zijn:

• veel staan en/of zitten
• overgewicht
• verzwakking van de aderwand door ontsteking of ouderdom
• trauma of operatie
• zwangerschap